ЖҮГҮНҮҮ ЖЕ КЕЛИНДИН САЛАМ БЕРҮҮСҮ (1)

«Жүгүнүү» салтынын өкүмү кандай?

🕌Мээримдүү жана Ырайымдуу Аллахтын ысымы менен.

🧕🏻Жүгүнүү же келиндин салам берүүсү.

✍🏻Орто Азия элдеринде, анын ичинде кыргыздарда да келинге мүнөздүү болгон жүгүнүү салты чоң мааниге ээ болуп келген. Жүгүнүү – эки колун бооруна алып, башын ийе эңкейип, таазим этүү салты. Келин кайын ата-энесине, кайын ага-жеңелерине, кайын эже-жезделерине, күйөөсүнүн улуу туугандарына учурашуу иретинде биринчи кезиккенде жүгүнгөн. Жүгүнткөн улуу кишилер ага алкоо айтышып, “Алдыңды бала бассын, артыңды мал бассын. Алганың менен тең кары, ак жоолугуң башыңан түшпөсүн” деп ак батасын беришкен. Күйөө бала да биринчи жолу кайын журтунун үстүнө жүгүнүп кирет.

Жүгүнүү сыяктуу учурашуу салты дүйнөдөгү башка элдерде да кездешет. Жаш келиндердин кайнагаларына, кайын аталарына, деле сакалдууларга кашкайып барып, кол берип, колун кысууга караганда эки колун бооруна алып, ийилип коюу сылыктык катары сыпатталган көрүнүш болгон.

Кыргыз элибиздин илгертеден бери келе жаткан үрп-адаттары жана каада-салттары бар. Бирок бул үрп-адаттар Курандагы Алла Тааланын аятына, же пайгамбарыбыздын (САВ) көрсөткөн жол жобосуна каршы келбеген кезде, ал аткарылат, ага эч каршылык болбойт. Үрп-адат шариатка баш ийет, бирок дин салтка баш ийбейт.

📍«Жүгүнүү» салтынын өкүмү кандай?

Кээ бирөөлөр айткандай, Аллахтан башкага рүкү кылган болуп, ширкке кирип кетеби? Же ал улуктоо, сыйынуу максатында эмес, жөн гана саламдашуу катары каралабы?

☝🏻Бул суроого жооп издеп, Ханафий аалымдардын пикирлерин карап көрүүнү туура көрдүк.

📍Алгач “рүкү” деген сөздүн түпкү маанисин түшүнүүгө аракет кылып көрөлү. Бул сөз кайдан келген? Кандай маанини берет?

“рүкү” арап тилинде «ийилүү», «эңкейүү» жана «ооп кетүү» деген маанилерди берет. Эгер курма дарагын «рүкүгө барды» десе, анда анын ийилип калганын түшүнүшөт.

📍 Канчалык деңгээлде ийилгенде «рүкү» болот?

Имам Мулла Хисру (рахматуллохи алайхи) айтуусунда аалымдар рүкүнүн өлчөмүн аныктоодо ар кандай пикирлерди айтышат.

Мазхабдын көпчүлүк китептеринде, парз болгон рүкүнүн өлчөмү баш менен эки далынын кошулуп ийилүүсү, шарияттагы рүкүнүн негизи болуп эсептелинет.

Ханафий мазхабында Имам Мулла Хисру (рахматуллохи алайхи): «Араб тилинде жалпы эле ийилүү жана эңкейүү «рүкү» деп эсептелинет.»

Имам Каасани (рахматуллохи алайхи): «…баш менен эки далынын кошулуп бир аз гана ийилүүсү, намаздагы парз рүкүнүн өлчөмү болуп эсептелинет.»

Демек, жогоруда айтылган аалымдардын сөзүнө таянсак, баш менен далынын кошуп бир аз ийилүү менен шариятта айтылган рүкүнүн абалы болот.

☝🏻Бул көрүнүш (жүгүнүп салам берүү) боюнча Ханафий аалымдарынын көз-карашы кандай?

Имам Ал-Тирмизи ибн Мааликтен риваят кылат:
«Бир сахаба Пайгамбарыбызга (САВ):
– Оо, Алланын элчиси эгер биздин арабыздан бирөө диндеш бир тууганын жоолуктурган болсо, ага ийилип (салам берсе) болобу?
Пайгамбарыбыз (САВ):
– «Жок» деп жооп берди.
Сахаба андан кайра сурады:
– Кучактап, өбүшүп (саламдашсачы)?
-Жок..
Сахаба:
-Кол алышып учурашсачы?
Анда Пайгамбарыбыз (САВ):
– Ооба, деп жооп берди. (Ал-Тирмизи 272).

Имам Али Ал-Кари Ал-Ханафи бул хадистин түшүндүрмөсүндө мындай дейт: «Сый-урмат жана кичипейилдик иретинде, башын, далысына кошуп ийип учурашууну Пайгамбарыбыз (САВ) кайтарды. Себеби мындай учурашууда, намаздагы рүкүдөгүдөй абал көрүнөт. Ал Аллахка кулчулук кылып сажда кылгандай эле.» (Миркот ал-мафатих шарх мишкат ал-асобих 7:2965).

Имам Аблулхак Ал-Дахлявий Ал-Ханафий (рахматуллохи алайхи) айтты: «Ийилип учурашып, саламдашууну Мухйи Ал-Сунна макрух (жактырылбаган амал) деп атады. Муну кээ бир илим ээлери аткарып келген болсо дагы. Шейх Абу Мансурдан риваят: Жерди өбүү, баш менен далыны ийип (саламдашуу) каапырчылыкка алып барбайт, бирок чоң күнөө болот. Себеби бул жерде максат сыйынуу эмес, урматтоо гана.»
(Лама’ат Ал-Мафатих шарх Мишкат Ал-Масаабих 8:46).

Бурхан Ал-Дин Ал-Ханафи айтты:
«…Падыша же башка адамга ийилип саламдашуу макрух (жактырылбаган ) амалдардан. Себеби ал отпарастардын жоругу.» (Ал-Мухит Ал-Бурхани 5:396).

Уландысы бар …

🧕🏻Даярдаган: Мээрим Сардыбаева @hanafi_aiym.

👨‍👩‍👧‍👦 БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ
══════════════════
✿ OK.ru/Formulasy
✿ Fb.com/Formulasy
✿ Vk.com/Formulasy
✿ Youtube.com/Formulasy
✿ Instagram.com/Formulasy
✿ WWW.FORMULA.KG

Live Covid-19
USA 1,965,912
Жуктургандар: 1,965,912
Каза тапты: 111,394
Айыккандар: 738,729
Активдүү: 1,115,789
Brazil 646,006
Жуктургандар: 646,006
Каза тапты: 35,047
Айыккандар: 302,084
Активдүү: 308,875
Russia 458,689
Жуктургандар: 458,689
Каза тапты: 5,725
Айыккандар: 221,388
Активдүү: 231,576
Spain 288,058
Жуктургандар: 288,058
Каза тапты: 27,134
Айыккандар: -
Активдүү: 260,924
UK 283,311
Жуктургандар: 283,311
Каза тапты: 40,261
Айыккандар: -
Активдүү: 243,050
India 237,395
Жуктургандар: 237,395
Каза тапты: 6,650
Айыккандар: 114,073
Активдүү: 116,672
Italy 234,531
Жуктургандар: 234,531
Каза тапты: 33,774
Айыккандар: 163,781
Активдүү: 36,976
Peru 187,400
Жуктургандар: 187,400
Каза тапты: 5,162
Айыккандар: 79,214
Активдүү: 103,024
Germany 185,414
Жуктургандар: 185,414
Каза тапты: 8,763
Айыккандар: 168,900
Активдүү: 7,751
Turkey 168,340
Жуктургандар: 168,340
Каза тапты: 4,648
Айыккандар: 133,400
Активдүү: 30,292
Iran 167,156
Жуктургандар: 167,156
Каза тапты: 8,134
Айыккандар: 129,741
Активдүү: 29,281
France 153,055
Жуктургандар: 153,055
Каза тапты: 29,111
Айыккандар: 70,504
Активдүү: 53,440
Chile 122,499
Жуктургандар: 122,499
Каза тапты: 1,448
Айыккандар: 95,631
Активдүү: 25,420
Mexico 110,026
Жуктургандар: 110,026
Каза тапты: 13,170
Айыккандар: 78,590
Активдүү: 18,266
Saudi Arabia 95,748
Жуктургандар: 95,748
Каза тапты: 642
Айыккандар: 70,616
Активдүү: 24,490
Canada 94,335
Жуктургандар: 94,335
Каза тапты: 7,703
Айыккандар: 52,568
Активдүү: 34,064
Pakistan 93,983
Жуктургандар: 93,983
Каза тапты: 1,935
Айыккандар: 32,581
Активдүү: 59,467
China 83,030
Жуктургандар: 83,030
Каза тапты: 4,634
Айыккандар: 78,329
Активдүү: 67
Qatar 65,495
Жуктургандар: 65,495
Каза тапты: 49
Айыккандар: 40,935
Активдүү: 24,511
Bangladesh 63,026
Жуктургандар: 63,026
Каза тапты: 846
Айыккандар: 13,325
Активдүү: 48,855
Belgium 58,907
Жуктургандар: 58,907
Каза тапты: 9,566
Айыккандар: 16,112
Активдүү: 33,229
Netherlands 47,152
Жуктургандар: 47,152
Каза тапты: 6,005
Айыккандар: -
Активдүү: 41,147
Belarus 46,868
Жуктургандар: 46,868
Каза тапты: 259
Айыккандар: 22,066
Активдүү: 24,543
South Africa 43,434
Жуктургандар: 43,434
Каза тапты: 908
Айыккандар: 23,088
Активдүү: 19,438
Sweden 42,939
Жуктургандар: 42,939
Каза тапты: 4,639
Айыккандар: -
Активдүү: 38,300
Ecuador 41,575
Жуктургандар: 41,575
Каза тапты: 3,534
Айыккандар: 20,568
Активдүү: 17,473
UAE 37,642
Жуктургандар: 37,642
Каза тапты: 274
Айыккандар: 20,337
Активдүү: 17,031
Singapore 37,527
Жуктургандар: 37,527
Каза тапты: 24
Айыккандар: 24,209
Активдүү: 13,294
Colombia 36,635
Жуктургандар: 36,635
Каза тапты: 1,145
Айыккандар: 13,638
Активдүү: 21,852
Portugal 33,969
Жуктургандар: 33,969
Каза тапты: 1,465
Айыккандар: 20,526
Активдүү: 11,978

Жооп калтыруу

Email дарегиңиз жарыяланбайт!

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.