🌑Калпычылык ден-соолукту талкалайт.

🌑Калпычылык ден-соолукту талкалайт.


☝🏻Сиз калп айтуунун ден соолукка зыян экенин уктуңуз беле?

✍🏻Бир катар окумуштуулар, психологдор жана социологдор калп айтуу ден соолукка чоң зыянын алып келерин илимий түрдө далилдешкен. Калп айтуу эмоционалдык стресс менен тыгыз байланышта болуп, натыйжада физикалык ооруларга алып келери бир катар эксперименттер менен тастыкталган.

Окумуштуулар өзүн-өзү алдап көнгөн адамга башкаларды да алдоо жеңил экенин белгилешет.
Калп айткан адамдын организминде төмөндөгүдөй өзгөрүүлөр жүрөт:

📍1- Адам аң-сезимдүү түрдө калп айткан учурда организмде “каталарды таап чыгаруучу детектор” иштеп баштайт. А бул процесс болсо миндалиндин активдүүлүгүн күчөтүп, стресстик реакцияларды ишке киргизет.

📍2- Айтылган бир калп экинчи калптын айтылышына түрткү болот. Ошентип, көп калп айткан киши калптын казанынан чыга албай, бир калпты экинчи калп менен жабуунун аракетинде болуп калат. Бул аракет стресске алып келет. Узакка созулган стресс болсо ден соолукка өтө зыян. Ашыкча эмоционалдык жана физикалык чыңалууга жол ачат.

📍3- Адамдар кандайдыр бир терс эмоциялардан же көйгөйлөрдөн оолак болуу үчүн калп айтышы мүмкүн. Бирок жашоодогу биз үчүн жагымсыз болгон абалдар бир эле жолу болуп токтоп калбайт да. Ал кайталанып турушу мүмкүн. Ошондуктан, кийинки жагымсыз абалдан чыгуу үчүн сиз дагы бир жаңы калпты ойлоп табууга аркеттенүүңүз ыктымал. Бул үчүн дагы да көп эмоционалдык аракеттерди көрүү керек болот. Бул депрессия менен тынчсызданууга алып келет. Ислам дининде “Чынчылдык бул – бейпилдик” деп айтылат. Мындай бир хадис бар: Хасан ибну Али мындай деп айткан: Аллахтын элчисинен (САВ) бул сөздөрдү жаттап калдым: “Сага шек салган нерсени таштап, шектенбеген нерсени алгын. Албетте, чынчылдык – бул бейпилдик, ал эми жалганчылык болсо тынчсыздануу”. (Тирмизи 2518)

📍4- Калп айтуу адамдын мээсинин белгилүү бөлүктөрүнө терс таасирин тийгизип, өзгөрүүлөргө учуратат. Мээнин айрым бөлүктөрүнүн иштеши басаңдайт. Бул илимий түрдө далилденген.

📍5- Калп айтуу рак илдетинин күчөшүнө, ашыкча салмакка алып келет. Кан басымы жана жүрөк согушуна да таасирин тийгизет.

📍6- Адам калп айтып жатканда өзүн жакшы сезбейт. Башында калп айткан оңой сыяктанышы мүмкүн. Бирок бара-бара бул аракет сиздин эмоционалдык абалыңызга чоң зыянын келтирет. Адамдын өзүнө болгон баа берүүсү (самооценка) төмөндөйт.

📍7- Калп айткан киши кайда, качан болбосун, өзүн-өзү контролдоп, кайсы жерде эмне деп калп айтканын эстеп, калпы чыгып калбоосу үчүн тынчсызданышат. Калпычы анын калпын качан чыгарып салышат экен деп ар дайым коркунучта жүрөт.

📍8- Окумуштуулар изилдеп чыккан дагы бир өтө кызык нерсе, калпка аралашпаган, бирок бирөөнүн калпына күбө болуп жаткандардын ден соолугунда да жогорудагыдай физиологиялык реакциялар жүрөт. Эгер сиз калпка көп жолу күбө болсоңуз, анда ден соолугуңузда өзгөрүүлөр жүрүшү толук мүмкүн. Демек, калп, алдамчылык болгон жерге аралашпоо керек. Колдон келсе, калпты токтотууга аракеттенүү зарыл.

Ыйык Куранда калп айтуу оор күнөөлөрдүн катарына кирет.

Пайгамбарыбыз Мухаммед (Алланын ага салам-салаваттары болсун) мындай насаат калтырган:
“Калп айткандан сактангыла! Анткени, ал бузукучулукка багыттайт. Бузукучулук болсо тозокко багыттайт. Бир адам ар дайым калп айтып, калпты кааласа, Алла Тааланын алдында калпычы деп жазылат”.

Сүйүктүү пайгамбарыбыз, жадагалса, адамды күлдүрүш үчүн, тамашалоо иретинде да калп сүйлөгөн эмес. Андыктан, мусулмандар бардык иште –сөзү, кыймыл-аракети, адамдарга мамилеси, соода-сатык, иште, тамашада да чынчыл болуусу зарыл.

Көп калп айткан адам бара-бара муну адат кылып, кийин бул илдеттен арыла албай кыйналышы мүмкүн. Ошондуктан, калп айтуудан биротоло баш тарткан оң. Кыргыздарда “Калптын казаны кайнабайт”, “Кыңыр иш кырк жылда билинет” өңдүү таамай айтылган сөздөр бар. Адамдын калпы бул дүйнөдө чыкпаса, акыретте баарынын көзүнчө ашкере болорун унутпоо керек.

🗞Булак:”Умма журналынан” алынды.

👨‍👩‍👧‍👦 БАКТЫЛУУЛУК ФОРМУЛАСЫ
══════════════════
✿ OK.ru/Formulasy
✿ Fb.com/Formulasy
✿ Vk.com/Formulasy
✿ Youtube.com/Formulasy
✿ Instagram.com/Formulasy
✿ WWW.FORMULA.KG

Live Covid-19
USA 4,875,680
Жуктургандар: 4,875,680
Каза тапты: 159,408
Айыккандар: 2,451,260
Активдүү: 2,265,012
Brazil 2,755,081
Жуктургандар: 2,755,081
Каза тапты: 94,781
Айыккандар: 1,912,319
Активдүү: 747,981
India 1,901,334
Жуктургандар: 1,901,334
Каза тапты: 39,787
Айыккандар: 1,278,084
Активдүү: 583,463
Russia 861,423
Жуктургандар: 861,423
Каза тапты: 14,351
Айыккандар: 661,471
Активдүү: 185,601
South Africa 516,862
Жуктургандар: 516,862
Каза тапты: 8,539
Айыккандар: 358,037
Активдүү: 150,286
Mexico 443,813
Жуктургандар: 443,813
Каза тапты: 48,012
Айыккандар: 295,677
Активдүү: 100,124
Peru 433,100
Жуктургандар: 433,100
Каза тапты: 19,811
Айыккандар: 298,091
Активдүү: 115,198
Chile 362,962
Жуктургандар: 362,962
Каза тапты: 9,745
Айыккандар: 336,330
Активдүү: 16,887
Spain 344,134
Жуктургандар: 344,134
Каза тапты: 28,472
Айыккандар: -
Активдүү: 315,662
Colombia 327,850
Жуктургандар: 327,850
Каза тапты: 11,017
Айыккандар: 173,727
Активдүү: 143,106
Iran 314,786
Жуктургандар: 314,786
Каза тапты: 17,617
Айыккандар: 272,535
Активдүү: 24,634
UK 306,293
Жуктургандар: 306,293
Каза тапты: 46,210
Айыккандар: -
Активдүү: 260,083
Saudi Arabia 281,456
Жуктургандар: 281,456
Каза тапты: 2,984
Айыккандар: 243,713
Активдүү: 34,759
Pakistan 280,461
Жуктургандар: 280,461
Каза тапты: 5,999
Айыккандар: 249,397
Активдүү: 25,065
Italy 248,419
Жуктургандар: 248,419
Каза тапты: 35,171
Айыккандар: 200,766
Активдүү: 12,482
Bangladesh 244,020
Жуктургандар: 244,020
Каза тапты: 3,234
Айыккандар: 139,860
Активдүү: 100,926
Turkey 233,851
Жуктургандар: 233,851
Каза тапты: 5,747
Айыккандар: 217,497
Активдүү: 10,607
Germany 212,331
Жуктургандар: 212,331
Каза тапты: 9,232
Айыккандар: 194,700
Активдүү: 8,399
Argentina 206,743
Жуктургандар: 206,743
Каза тапты: 3,863
Айыккандар: 94,129
Активдүү: 108,751
France 191,295
Жуктургандар: 191,295
Каза тапты: 30,294
Айыккандар: 82,166
Активдүү: 78,835
Iraq 134,722
Жуктургандар: 134,722
Каза тапты: 5,017
Айыккандар: 96,103
Активдүү: 33,602
Canada 117,333
Жуктургандар: 117,333
Каза тапты: 8,953
Айыккандар: 101,839
Активдүү: 6,541
Indonesia 115,056
Жуктургандар: 115,056
Каза тапты: 5,388
Айыккандар: 72,050
Активдүү: 37,618
Philippines 112,593
Жуктургандар: 112,593
Каза тапты: 2,115
Айыккандар: 66,049
Активдүү: 44,429
Qatar 111,538
Жуктургандар: 111,538
Каза тапты: 177
Айыккандар: 108,254
Активдүү: 3,107
Egypt 94,640
Жуктургандар: 94,640
Каза тапты: 4,888
Айыккандар: 44,066
Активдүү: 45,686
Kazakhstan 93,820
Жуктургандар: 93,820
Каза тапты: 1,058
Айыккандар: 65,132
Активдүү: 27,630
Ecuador 87,041
Жуктургандар: 87,041
Каза тапты: 5,767
Айыккандар: 59,344
Активдүү: 21,930
China 84,464
Жуктургандар: 84,464
Каза тапты: 4,634
Айыккандар: 79,030
Активдүү: 800
Bolivia 81,846
Жуктургандар: 81,846
Каза тапты: 3,228
Айыккандар: 24,510
Активдүү: 54,108

Жооп калтыруу

Email дарегиңиз жарыяланбайт!

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.